Equal Pay Day: 12 maart 2026
There is no gender pay gap in prison, let’s close it everywhere else.
Op 12 maart organiseert de progressieve vrouwenbeweging ZIJkant voor de 22ste keer Equal Pay Day. Deze dag voor gelijk loon valt op het moment dat vrouwen het jaarloon van mannen hebben bijgebeend. In de campagnevideo, getekend mortierbrigade en CZAR, doen vrouwen er alles aan om achter de tralies te belanden. Gedetineerden krijgen immers een vaste vergoeding voor hun arbeid, gender speelt hier geen rol. Buiten de gevangenismuren verdienen vrouwen echter 20 procent minder.
In de gevangenis bots je als vrouw niet tegen glazen plafonds. Niemand vraagt er naar je kinderwens bij een sollicitatie of benadeelt je bij promoties omdat je deeltijds werkt. Elke gedetineerde die arbeid levert krijgt een vaste vergoeding, en dat is de reden waarom vrouwen er in de absurde campagnevideo van communicatiebureau mortierbrigade en productiehuis CZAR alles aan doen om achter de tralies te belanden. Zo stelen ze open en bloot, verwittigen ze de politie dat ze een juwelierszaak gaan leegroven, lopen ze weg met een schilderij uit het museum en sluiten ze zich enthousiast aan bij een bankoverval.
There is no gender pay gap in prison. Let’s close it everywhere else, besluit de video.
Uiteraard is deze boodschap met een grote korrel zout te nemen. Er mag dan geen genderdiscriminatie zijn bij de vergoedingen voor gedetineerden, de gevangenis bevindt zich momenteel in een humanitaire crisis met maar liefst 566 grondslapers. De vergoedingen zijn ook erg laag en vallen buiten het arbeidsrecht.
ZIJkant wil deze realiteit allerminst relativeren. Wel wijst de progressieve vrouwenbeweging erop dat equal pay vandaag blijkbaar enkel mogelijk is binnen een context waarbij de vrije markt niet speelt: vergoedingen liggen vast en er is geen plaats voor genderstereotype vooroordelen of discriminatie. Het verschil met de loonkloof buiten de gevangenis toont aan hoe groot de genderbias is op de échte arbeidsmarkt.
De cijfers
Dit jaar bedraagt de loonkloof bij de gemiddelde brutojaarlonen van alle Belgische loontrekkenden volgens de nieuwste statistieken van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (datajaar 2023) nog steeds 20 procent.
De loonkloof is met 0,4 procentpunten gedicht ten opzichte van vorig jaar. Daarmee gaan we trager vooruit dan de afgelopen jaren. Als we kijken naar de evolutie sinds de (gewijzigde) berekening van de loonkloof in 2014, verkleinde deze met amper vijf procent. Aan dit tempo is het zeker nog 36 jaar wachten op gelijk loon tussen vrouwen en mannen.
Geef vrouwen hun verdiende loon
Na meer dan twintig jaar campagnevoeren tegen één van de grootste discriminaties tussen vrouwen en mannen vraagt ZIJkant om vrouwen eindelijk hun verdiende loon te geven. Als zoveel vrouwen deeltijds werken of hun loopbaan onderbreken om voor anderen te zorgen wil dat zeggen dat de combinatie werk-privé onhoudbaar is. Erken zorgarbeid bij de berekening van uitkeringen en respecteer het principe van de gelijkgestelde periodes.
Als de regering een werkzaamheidsgraad van 80 procent nastreeft, maakt ze maar beter werk van een inclusieve arbeidsmarkt, waar geïnvesteerd wordt in trajectbegeleiding en stereotypen niet thuishoren.
Maatregelen zoals een kortere werkweek mét behoud van loon brengen zuurstof in de ratrace én zorgen voor jobcreatie. Een langer en verplicht geboorteverlof is dan weer cruciaal om de zorgtaken eerlijker te verdelen. Blijf daarnaast inzetten op toegankelijke en betaalbare kinderopvang: het gebrek hieraan is voor vele vrouwen de hoofdreden om betaalde arbeid terug te schroeven.
Tot slot benadrukt ZIJkant het belang van de implementatie van Europese richtlijnen, zoals de quota in directiecomités en de verplichtingen voor bedrijven om transparant te communiceren over de lonen.
Lees alle beleidsaanbevelingen in het persdossier.
Contact
Julie Van Garsse, directeur ZIJkant, 0496/83 08 30, julie.vangarsse@zijkant.be
#UNEPD2025 #UnEqualPay #UnequalPayDay
PERSDOSSIER
Lees het persdossier met het campagnenieuws, de loonkloofcijfers en een analyse van de achterliggende oorzaken van de loonongelijkheid tussen vrouwen en mannen.
ACTIES
- 7.30 uur – 9 uur: station Brussel-Centraal, Europakruispunt, 1000 Brussel
- 12 uur – 14 uur: UFO, Sint-Pietersnieuwstraat 33, 9000 Gent
Loopbaankloof
De loonkloof gaat veel verder dan de kwestie gelijk loon voor gelijk werk. Een heel aantal culturele, wettelijke, sociale en economische factoren zorgen ervoor dat vrouwen minder verdienen. Zo verkleint de loonkloof drastisch als de factor deeltijds werk buiten beschouwing wordt gelaten: gecorrigeerd voor arbeidsduur bedraagt de loonkloof 7 procent.
ZIJkant houdt voor Equal Pay Day echter rekening met de jaarlonen van voltijds en deeltijds werkenden samen, dus met de ongecorrigeerde kloof. Enkel deze cijfers geven een correct beeld van de financiële situatie van Belgische werknemers en weerspiegelen de genderongelijkheid op de arbeidsmarkt.
Het deeltijds werk bij vrouwen (40,5 procent versus 12,8 procent bij mannen in 2024) verklaart immers voor een groot deel de loonkloof, maar rechtvaardigt deze niet. De hoofreden voor al dat deeltijds werk bij vrouwen is zorg voor kinderen of andere afhankelijke personen, mannen werken vooral deeltijds aan het einde van hun loopbaan.
Moederschapsstraf
De moederschapsstraf is dan ook één van de belangrijkste oorzaken van de loonkloof. Statistieken van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen tonen aan dat de loonkloof zich pas echt manifesteert vanaf 30 jaar, het moment waarop veel werknemers een gezin stichten. De loonkloof tot 35 jaar is zelfs negatief (-2 procent), onder andere doordat vrouwen vaker hoger opgeleid zijn.
Ook jonge vrouwen die geen kinderen hebben ervaren deze moederschapsstraf, omdat werkgevers aannemen dat zij zwanger zullen worden en vanaf dan minder beschikbaar zijn. Recent onderzoek van de UGent bevestigt dat moeders (in spe) minder kans maken om aangenomen te worden, vaak een lager salaris krijgen en minder doorgroeimogelijkheden hebben naar leidinggevende functies. Minister Melissa Depraetere ondervond onlangs aan den lijve dat – hoewel vrouwen het moederschap haast opgedrongen krijgen -, zij hier tegelijk genadeloos op worden afgerekend.
Daarnaast zijn er de bekende glazen plafonds: subtiele, maar hardnekkige barrières die vrouwen tegenhouden om door te stromen naar leidinggevende functies. Seksisme op de werkvloer, genderstereotypen en de ongelijke verdeling van mannen en vrouwen over sectoren versterken deze dynamiek. Waar mannen vaak een relatief rechte lijn kunnen volgen in hun loopbaan, lijkt de carrière van vrouwen eerder op een hindernissenparcours.
Lees meer over de oorzaken van de loonkloof in het persdossier.
Meer dan lonen
De socio-economische ongelijkheid tussen vrouwen en mannen gaat verder dan enkel het verschil in lonen. Zo maken vrouwen slechts een derde uit van de ondernemers en verdienen zij ook 30 procent minder. Recent gepensioneerde vrouwen hebben 21 procent minder pensioen dan mannen in dezelfde situatie. Daarnaast halen vrouwen ook minder inkomsten uit leeflonen, werkloosheids-, invaliditeits- en ziekte-uitkeringen. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat ze vaker als samenwonend worden beschouwd, doordat ze tijdens hun loopbaan meer zorgtaken hebben opgenomen en minder verdienen dan een partner. Door het inkomen op huishoudniveau te berekenen wordt verondersteld dat iedereen binnen dat huishouden gelijke toegang heeft tot het gezamenlijke inkomen. In werkelijkheid ligt dat vaak anders.
De beperking van de werkloosheidsuitkeringen en de pensioenhervomingen treffen vouwen harder dan mannen, juist omdat er door de strenge invulling van effectief gewerkte dagen weinig rekening wordt gehouden met de onderbroken en deeltijdse loopbanen van vrouwen.
Lees meer over de inkomenskloof in het persdossier.
Dubbel de dupe
Deze socio-economische ongelijkheid heeft grote gevolgen: bijna één derde van de vrouwen loopt een armoederisico, dat is dubbel zo hoog als bij mannen. Alleenstaande moeders hebben vier keer meer kans om in armoede te vervallen dan gezinnen met twee ouders en twee kinderen. Ook voor personen geboren buiten de EU ligt het armoederisico zeer hoog (26 personen), net zoals voor personen met een handicap (13 procent).
Hoewel arbeid een cruciale bescherming zou moeten bieden tegen armoede, zien we dat voor vrouwen de weg naar de arbeidsmarkt bezaaid is met structurele hindernissen, zeker als ze dubbele discriminaties ervaren. Zo is 76 procent van de vrouwen geboren in België aan het werk, tegenover 66 procent van de vrouwen met een EU-herkomst en 49 procent van de vrouwen geboren buiten de EU, wat België één van de slechtste leerlingen van de Europese klas maakt. Deze vrouwen ervaren problemen met diploma-erkenning, ontoegankelijke kinderopvang, gebrek aan dienstverlening op maat en discriminatie. Een integrale trajectbegeleiding, die ook andere levensdomeinen aanpakt, is eveneens cruciaal voor vrouwen in armoede, maar ontbreekt vaak. Zo ontstaat het draaideureffect: deze profielen komen en gaan in laagbetaalde jobs met onzekere contracten.
Om de invloed van (de intersectie van) enkele identiteitskenmerken op de loonkloof en de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt uit te lichten, werkt ZIJkant samen met Netwerk tegen Armoede, LEVL, GRIP en ella. Lees meer in ons persdossier.
