Zowel slachtoffers, daders als getuigen kunnen met een pak vragen zitten. Op zoek naar een antwoord op jouw specifieke vraag? Raadpleeg onze vragen en antwoorden.
Je gewelddadige partner verlaten, is niet de enige mogelijke oplossing. Je kan jezelf op verscheidene manieren beschermen in crisismomenten:
– Maak een lijst van nuttige telefoonnummers (hulpadressen, vertrouwenspersonen …) en leer deze eventueel uit je hoofd;
– Leg je kinderen uit hoe ze zich moeten gedragen in geval van geweld;
– Leer de eerste tekenen van geweld te herkennen;
– Hou wapens (bv. messen) ver uit de buurt van je partner;
– Bewaar kopieën van belangrijke documenten.
Bij ernstig gevaar is de enige oplossing deze: ga weg en informeer iemand die je vertrouwt.
Is de situatie bedreigend voor je gezondheid of zelfs voor je leven? Zijn je kinderen in gevaar? Gebeurt het geweld steeds vaker en wordt het intenser?
Een gewelddadige partner verlaten is een moeilijke keuze. Een vertrek bereid je best goed voor om niet in een nog moeilijkere situatie terecht te komen. Twijfel niet om contact op te nemen met één van de hulpadressen zoals het CAW of de politie om alle informatie te krijgen die je nodig hebt.
Enkele adviezen:
– Zodra je fysiek wordt aangevallen: ga naar een dokter (of de spoedgevallen) om de verwondingen te laten vaststellen en vraag een medisch attest waarop staat dat je werkonbekwaam bent (zelfs wanneer je werkloos, huisvrouw of -man bent…);
– Maak een koffer klaar met enkele kleren, speeltjes voor de kinderen, geneesmiddelen…
– Hou zoveel mogelijk bewijsmateriaal van het geweld bij, ook als je nog niet zeker weet of je ooit een klacht zal indienen. Bewijsmateriaal kan zijn: medische attesten, sms’jes, e-mails…
– Als je vertrekt, vertrek dan liefst wanneer de gewelddadige persoon afwezig is. Breng een vertrouwenspersoon of de politie op de hoogte van je vertrek. Ga naar de plaats die je voorzien hebt (vluchthuis, het huis van iemand die je vertrouwt…) en blijf niet alleen;
– Wanneer je beslist om weg te gaan bij je partner, ken dan je rechten (omtrent scheiding, ouderlijk gezag, alimentatiegeld, onderhoudsgeld, huishoudgelden, onderdak, uitzonderlijke kosten, inkomsten van OCMW en de verschillende instanties, dringende medische hulpverlening, werkloosheid…). Maak een afspraak met iemand die je hierbij kan helpen: bijvoorbeeld in een justitiehuis of bij een centrum voor slachtofferhulp;
– Goed om te weten: het is niet omdat iemand zijn/haar/hun domicilie verlaat, dat hij/zij/die niet het hoederecht over de kinderen kan krijgen. Het begrip ‘gezinsverlater’ bestaat niet meer.
Bij geweld tussen partners zijn ook de kinderen vaak slachtoffers, al is het geweld niet rechtstreeks tegen hen gericht. In bijna de helft van de gevallen van partnergeweld is minstens één kind getuige. 40% van de kinderen die getuige zijn van partnergeweld, kampt met ernstige problemen.
Advies: Laat je kind psychologisch opvolgen. Bij de psycholoog kan je kind vrij praten over stresserende situaties en kan het zijn/haar/hun gevoelens uitdrukken. Vraag raad of zoek hulp bij één van de hulpadressen. Zij zullen je zelf helpen of gepast doorverwijzen.
Wat als jij en je partner uit elkaar gaan? Opgelet, zelfs wanneer het geweld erkend wordt, heb je als slachtoffer niet per definitie het volledige hoederecht over de kinderen. Het is in principe mogelijk dat het systeem van co-ouderschap in werking treedt. Bereid je voor op die mogelijkheid. Win advies en informatie in bij een justitiehuis of bij een centrum voor slachtofferhulp.
Maak jij je soms schuldig aan kwetsende opmerkingen, bedreigingen, fysiek geweld… tegenover je partner? Je kan iets doen en je staat er niet alleen voor.
Neem contact op met één van de hulpadressen om je te helpen bij het opbouwen van gezondere en gelijke relaties. Bel bijvoorbeeld naar 1712.
Geweld kan ook in je omgeving voorkomen. Slachtoffers zenden meestal een aantal (soms vage) signalen uit, in de hoop dat deze opgepikt worden. Vaak beginnen ze pas te praten omdat er iemand goed doorvraagt. De reactie van de omgeving is daarom heel bepalend voor het verdere gedrag van slachtoffers. Is deze niet gepast, dan kruipen ze vaak terug in hun schulp.
Toch reageren heel wat mensen niet als ze een vermoeden hebben van partnergeweld in hun omgeving. Omdat ze zich niet willen moeien in een privésituatie, omdat ze niet weten hoe te reageren, omdat ze denken dat het een taak is van professionelen… Die reactie is begrijpelijk, maar je helpt er het slachtoffer niet mee. Reageer dus altijd.
Luister naar het slachtoffer zonder te oordelen. Vaak wil de ander eerst haar/zijn/hun hart luchten en niet meteen een oplossing zoeken. Respecteer de keuze van het slachtoffer om de relatie voort te zetten. Raad het slachtoffer wel aan om professionele hulp te zoeken, bijvoorbeeld via 1712. Bel het noodnummer 112 bij levensbedreigende situaties of wanneer hulpdiensten onmiddellijk moeten ingrijpen. De politie inschakelen is om nog twee redenen belangrijk. Ten eerste stelt dit een maatschappelijke norm: geweld wordt niet aanvaard in deze samenleving. Ten tweede bouwt het slachtoffer een dossier op voor als hij/zij/die ooit klacht neerlegt tegen zijn/haar/hun partner.
Wees ten slotte niet ontmoedigd wanneer het slachtoffer terugkeert naar de gewelddadige partner. Men heeft tijd nodig om uit een gewelddadige situatie te ontsnappen. Het duurt vaak ook lang vooraleer een slachtoffer professionele hulp zoekt. Heb geduld en blijf contact houden.
Het is geen goed idee om de pleger te beschuldigen en ongenuanceerd de les te lezen. Dit brengt meestal niet veel op. Bovendien zijn sommige plegers van partnergeweld echt gevaarlijk. Als je de pleger goed kent, kan je hem/haar/hun uiteraard wel op zijn/haar/hun gedrag aanspreken, zonder de persoon zelf te verwerpen. Moedig de pleger aan om hulp te zoeken en verwijs door naar professionals.
