Tampontaks

In 2005 legde ZIJkant nog papieren bloedvlekken op de stoelen in het federaal parlement, om de volksvertegenwoordigers onder de neus (of de billen) te wrijven dat een luxetaks op producten voor vrouwelijke hygiëne echt niet kon. Voor je regels kies je niet. Twee jaar geleden werd de tampontaks dan eindelijk verlaagd van 21% (btw-tarief voor luxegoederen) naar 6% (btw-tarief voor basisproducten). Vanaf dan bespaar je 15 euro op elke 100 euro die gaat naar het kopen van inlegkruisjes, maandverband, tampons of menstruatiecups.

Nog steeds te duur

Maar deze menstruatie-producten blijven voor veel mensen nog steeds te duur. Uit een recent onderzoek van Caritas Vlaanderen bij 2608 meisjes tussen 12 en 25 jaar oud blijkt dat 12% van hen al eens te kampen had met menstruatie-armoede. Bij meisjes die reeds in materiële deprivatie leven loopt dit cijfer op tot 45%, bijna de helft dus.

5% van de ondervraagde meisjes bleef zelfs al eens thuis van school omdat ze geen menstruatieproducten hadden. 5% is hetzelfde als één meisje op de twintig, of één meisje in elke klas. Bij de meisjes die leven in materiële deprivatie stijgt dit naar 15%. Ook vrijetijdsplannen worden overgeslagen bij 4% onder hen.

Dit zijn hallucinante cijfers die vragen om onmiddellijke actie. Het kan niet dat meisjes en vrouwen hun opleiding of hun sociale participatie on hold moeten zetten omdat ze simpelweg geen geld hebben om maandverband of tampons te kopen. Voor je regels kies je niet.

Automaten in scholen

In het buitenland wordt vooral ingezet op de link tussen menstruatie-armoede en afwezigheden op school. Om dat specifieke probleem aan te pakken, worden er automaten voorzien in de toiletten van secundaire scholen waar elke leerlinge gratis maandverband kan halen. Via een universele, in plaats van selectieve, aanpak wordt op die manier ook het taboe doorbroken. Schotland maakte menstruatieproducten al sinds 2018 gratis op scholen en besliste zopas om ook op verschillende publieke plaatsen dispensers met gratis producten te voorzien.Scholen voorzien toch ook in andere hygiënische basisproducten zoals toiletpapier, water en zeep?

In Vlaanderen voorzien steeds meer scholen en publieke plaatsen dispenser met menstruatieproducten.

Fietsend maandverband

Om menstruatie-armoede onder de aandacht te brengen zamelt ZIJkant af en toe menstruatieproducten in. Als maandverband, uiteraard. Met de steun van minister voor Armoedebestrijding Karine Lalieux en in samenwerking met de Vrouwenraad fietsten we in 2021 de ‘Cyclus van Vlaanderen’. Verkleed als gigantisch maandverband van het merk ‘Always Too Expensive’ reden we rond met een bakfiets om producten in te zamelen. BruZelle zorgt na afloop van de acties voor de herverdeling van de gedoneerde producten.

Daarnaast pleit ZIJkant ook voor een structurele aanpak van menstruatie-armoede. Maak menstruatieproducten helemaal gratis, want – nogmaals – voor je regels kies je niet.

#PeriodConfessions

In het kader van de strijd tegen menstruatiearmoede en menstruatieschaamte lanceerde ZIJkant in 2021 ook een bevraging bij 2.500 jongeren via de app Waddist. Daaruit bleek dat meer dan de helft van de Vlaamse jongeren vindt dat er te weinig open gepraat kan worden over menstruatie. Eén op de tien heeft zelfs nog nooit met iemand over menstruatie gepraat. Lees meer hier.

Tot slot voerde ZIJkant ook een campagne op TikTok met de challenge #PeriodConfessions. Verschillende influencers deelden toen hun gênante regel-verhalen. Bekijk de campagne hier.