Woensdag 19 november is het internationale mannendag. De media berichtten dit jaar honderden keren over de manosfeer, de serie Adolescence en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Iedereen is het erover eens: er moet iets veranderen.
Bij ZIJkant beginnen we met het luisteren naar jongens en mannen. De helft van de mannen in België ervaarde namelijk al eens seksueel grensoverschrijdend gedrag. ZIJkant trok de straat op om met mannen in gesprek te gaan over dit cijfer en hun veiligheidsgevoel.
Wat viel op?
De cijfers verbazen. Het idee dat vooral vrouwen slachtoffer worden leeft nog sterk. Ook al geven de mannen aan er wel over te praten met hun omgeving, blijft het een delicaat onderwerp dat soms wordt weggelachen.
Hoewel de mannen wel willen ingrijpen, benoemen ze dat het niet eenvoudig is om in te schatten of er sprake is van grensoverschrijdend gedrag. Deze beoordeling blijkt veel moeilijker wanneer een man het mikpunt is.
Blijf je na het zien van deze video op je honger zitten? Wij ook.
Daarom onderzoekt ZIJkant de komende drie jaar de ervaringen van mannen met seksueel grensoverschrijdend gedrag, via het interactieve bordspel City Confessions.
City Confessions 2.0
In 2023 co-creëerden ZIJkant, het Expertisecentrum Gender, Diversiteit en Intersectionaliteit (RHEA) van de VUB, spelontwikkelaar De Aanstokerij en een groep jongvolwassenen een informatief bordspel. City Confessions verhoogt de bewustwording rond grensoverschrijdend gedrag en stimuleert omstaanders om in te grijpen.
Het bordspel neemt je mee op reis door de stad. Op verschillende plaatsen (school, werk, sportclub, café, park, metro…) maken spelers situaties mee, die soms grensoverschrijdend zijn. Aan de hand van enkele criteria, zoals toestemming, bespreken ze of de situatie oké is. Spelers kunnen vervolgens ingrijpen als omstaanders. Ze krijgen hiervoor handvaten, gebaseerd op de 5 A’s (anderen betrekken, afleiden, afzonderen, aanspreken, aanwezig blijven). Inzetten op omstaanders is een van de meer doeltreffende manieren om te werken aan de preventie van seksuele intimidatie. Aan de ene kant hebben deze omstaanders invloed op de situatie zelf. Ze kunnen een einde maken aan de situatie, een escalatie voorkomen en steun bieden aan de persoon die wordt lastiggevallen. Anderzijds beïnvloeden ze ook de sociale normen.
Het voordeel van de spelers aan te spreken als omstaanders is dat niemand wordt gecategoriseerd als mogelijke dader van grensoverschrijdend gedrag. We zijn allemaal wel op een bepaald moment omstaanders. De aanpak is neutraal, inclusief en daardoor toegankelijker.
City Confessions gaat verder dan spelen; het gaat over het leren van elkaar. Om stigmatisering te vermijden, worden identiteitskenmerken zoals gender of afkomst niet ingevuld. Dit moedigt spelers aan om vanuit hun eigen ervaring te spreken. Wel geeft het spel duidelijk aan dat, hoewel iedereen slachtoffer kan worden van geweld, sommige groepen kwetsbaarder zijn.
Hoewel City Confessions goede resultaten behaalt – 76% van de spelers voelt meer motivatie en vertrouwen om te reageren als omstaander en 84% heeft de nodige kennis opgedaan om in te grijpen – is het tijd voor een update. Ondanks de inclusieve opzet, ontbreken immers de perspectieven van jongens en mannen in dit interactieve bordspel.
ZIJkant breidt met de steun van Gelijke Kansen Vlaanderen en samen met vzw ZIJN, RHEA en de Aanstokerij het interactieve bordspel City Confessions uit met de ervaringen van jongens en mannen. Hun perspectieven als slachtoffers, omstanders en als individuen die beïnvloed worden door gendernormen zijn essentieel. De huidige mannelijkheidscrisis toont aan dat vele jongens zich niet gehoord voelen, sommigen verdwalen vervolgens in de manosfeer. Hoog tijd dus om de ervaringen van mannen rond geweld te erkennen, én hen te sensibiliseren rond wensen en grenzen.
Via een cocreatietraject wordt het spel aangevuld met scenario’s over mannelijkheid, mannelijk slachtofferschap en de invloed van de manosfeer. Zo ontstaan herkenbare situaties waarin mannen kunnen reflecteren over hun eigen ervaringen, twijfels en rol als omstander. Op deze manier willen we taboes doorbreken en aantonen hoe mannen zelf kunnen bijdragen aan veiligere publieke ruimtes.
Meer weten? Lees alle info hier.
