In gesprek met seksuoloog Wim Slabbinck over de rol van toestemming binnen relaties, naar aanleiding van de campagne Vanavond niet, schat.
Wim Slabbinck is klinisch seksuoloog en relatietherapeut en coördinator van de psychotherapeutische groepspraktijk Ruimte te Gent en Lokeren. Je zag hem misschien als specialist in ‘Blind Getrouwd’ (VTM) of las reeds zijn columns in NINA (Het Laatste Nieuws). Zijn debuut ‘Waarom mannen geen seksboeken kopen’ verscheen in 2016.
ZIJkant voerde dit voorjaar onderzoek naar hoe we over zaken als toestemming en zin communiceren in partnerrelaties. Waarom is het belangrijk dat we het hebben over toestemming binnen relaties?
Wim Slabbinck: “Het is absoluut van belang om het binnen relaties over toestemming te hebben. Toestemming geeft aan wat we willen verkennen binnen onze seksuele relaties en vormen zo ook een voorwaarde om de zin in elkaar te behouden. Als we met seks instemmen én er plezier aan beleven, zal dit een positief effect hebben op het verlangen dat je voelt naar seks binnen je relatie. Toestemming + genot = verlangen! Als we iets als leuk ervaren, gaan we daar met andere woorden makkelijker naar verlangen. Door af te stemmen wat oké is, en wat niet, kan je dus je zin in seks een handje helpen en blijf je dicht bij jezelf.”
Is het altijd negatief als je seks hebt met toestemming, maar zonder zin?
Wim Slabbinck: “Op zich niet! Je kan ook wel eens geen trek hebben in eten, en toch kan het smaken! Ook als er geen zin is kan het ontstaan door te proeven. Als je toestemming geeft zonder zin, is het daarom wel van belang dat de seks focust op iets wat je lust. Zo zal je zin krijgen om zin te maken.
In de praktijk merken we dat mensen die voldoende rekening houden met wat ze zelf nodig hebben om zin op te wekken, meer kans maken om de zin in seks in een langdurige relatie te behouden. Als je toestemming geeft tot seks zonder dat er aandacht is voor jouw zin, loop je het risico om na verloop van tijd minder zin in seks te hebben en het meer te zien als iets dat moet.
Daarom is het belangrijk om toestemming te zien als een mogelijkheid om het verlangen op elkaar afgestemd te krijgen. Het is dus zeker niet negatief als je seks hebt met toestemming, maar zonder zin, zolang er voldoende ruimte in het seksuele spel is om jouw verlangen in seks ook te gaan ontwikkelen.
Een mogelijkheid om dit te verkennen is om de intimiteit die voorafgaat aan seks te zien als een exploreerruimte, om te bekijken of je zin kan aanmaken. Komt het wel, dan is dat fijn. Komt het niet, dan zou dat ook oké moeten zijn.”
Wat kan je doen als jouw partner duidelijk toestemming geeft, maar je twijfelt of je partner wel zin heeft?
Wim Slabbinck: “In een seksuele relatie kan het nuttig zijn om te weten wat de verbale en non-verbale signalen zijn die je partner(s) uitsturen om aan te geven dat iets fijn is. Wat zijn de boodschappen die je zelf uitstuurt, om je zin aan te geven? En wat zijn de signalen die je partner uitstuurt, om zin aan te geven? Soms kunnen de boodschappen niet duidelijk zijn, of interpreteren we die verkeerd. Indien je twijfelt of je partner zin heeft om iets uit te proberen, check je dit best even af. Goede vragen zijn bijvoorbeeld: ‘Ben je voldoende opgewonden om x of y te doen?’ ‘Is er iets wat we kunnen doen om je zin in seks meer op te wekken?’”
Soms weet je pas waar je grenzen liggen als ze overschreden worden. Wat kan je doen als je seks had met je partner en achteraf beseft dat je bepaalde handelingen toch niet fijn vond en die niet opnieuw wil doen? Hoe kan je dat gesprek aangaan?
Wim Slabbinck: “Een gesprek over seks kan soms heel kwetsbaar zijn. Daarom is het vooral van belang om aan je partner mee te geven wat er wél goed gaat en wat je zeker wil behouden. Daarnaast kan je aangeven dat je bepaalde handelingen toch niet fijn vond, en die niet opnieuw wil doen. Je kan ook suggesties geven voor iets anders wat je fijn vindt.
Het kan ook helpen om een stopwoord af te spreken, die voor beide partijen duidelijk is als iets niet meer gewenst is tijdens seks. Dit stopwoord betekent dus dat wat jullie nu aan het doen zijn, niet meer fijn aanvoelt, en dat deze seksuele handeling dus moet gestopt worden. Zo kan je meer veiligheid inbouwen om je seksueel op je gemak te voelen. Naast het geven van een stopwoord, kan je suggesties geven over welke stimulatie wel gewenst is.”
Welke tips kan je meegeven over het leren aanvoelen van je eigen grenzen en wensen?
Wim Slabbinck: “Er bestaan apps zoals Spicer, waarin je je seksuele voorkeuren kan ingeven. Je partner kan dit ook doen, en vervolgens kan je bekijken waarin je overeen komt. Het kan je helpen om meer zicht te krijgen op jouw verlangens, fantasieën en die van je partner en hoe deze overeenkomen. Weet natuurlijk wel dat elke seksuele ervaring zich afspeelt in een context, en dat die context ook bepalend is voor je ervaring. Orale seks kan zo in de ene context gewenst zijn , maar in de andere niet. Het is dus niet omdat jullie seksuele wens overeenkomt, dat dit in elke context ook seksueel gewenst is.”
Welke tips kan je meegeven over het communiceren over wensen en grenzen?
Wim Slabbinck: “Er zijn verschillende manieren waarop je je seksuele wensen kan formuleren. Eén ervan is de app Spicer, maar je kan bijvoorbeeld ook seksuele wensen die je leuk vindt op briefjes schrijven, en vragen aan je partner om dit ook te doen. Hieronder vind je enkele formuleringen die jullie op weg helpen:
- ‘ik vind het leuk als je..’
- ‘seks is voor mij prettig als we …’
- ‘ik zou het heel leuk vinden als we eens het volgende zouden uitproberen: …’
- ‘in onze seksuele relatie waardeer ik het enorm dat je …’
- ‘het belangrijkste gevoel dat ik wil ervaren bij seks is …’
Vervolgens kan je elkaars’ wensen bespreken. Is een seksuele wens niet gedeeld? Dat hoeft geen probleem te zijn. Je kan misschien wel op zoek gaan welk aspect van de seksuele wens wel gedeeld is, of welk verlangen er onder de wens ligt. Je kan deze oefening na verloop van tijd opnieuw doen. Mogelijk komen er dan weer andere verlangens aan bod! Je kan ook de gedeelde wensen dicht bij je bed houden, ter inspiratie wanneer je een volgende keer vrijt.
Je seksuele grenzen geef je best zo duidelijk mogelijk aan. In het seksuele contact kan dat ook: dan kan je benoemen wat je precies wil dat stopt (‘ik wil dat je daarmee stopt’). Je kan eventueel ook iets anders suggereren dat je wel prettig of leuk vindt.”
