Unequal Pay Day: 4 november 2019
zij-kant en PES Women roepen 4 november uit tot Europese Unequal Pay Day. In tegenstelling tot Equal Pay Day, de dag voor gelijk loon, is Unequal Pay Day de symbolische dag voor ongelijk loon. Op jaarbasis verdienen vrouwelijke werkneemsters in Europa immers nog steeds 16% minder dan mannen, waardoor ze vanaf 4 november gratis en voor niets werken tot het einde van het jaar.
De progressieve vrouwenbeweging zij-kant is de initiatiefnemer van de Equal Pay Day in België. Op die dag voor gelijk loon voert de organisatie al vijftien campagne tegen de loonkloof tussen vrouwen en mannen. Equal Pay Day is de dag tot wanneer vrouwen moeten werken in het nieuwe jaar om hun loonachterstand van het voorbije jaar dicht te rijden. Momenteel bedraagt de loonkloof in België 20% en was het dus Equal Pay Day op 14 maart: vrouwen moesten 20% langer doorwerken in 2019 om te verdienen wat mannen in 2018 reeds verdiend hadden.
Unequal Pay Day: de dag voor ongelijk loon
In Europa wordt Equal Pay Day echter vaak in het najaar georganiseerd, en leggen vrouwen symbolisch het werk neer op de dag vanaf wanneer ze zogezegd gratis werken. De loonkloof v/m zorgt er immers voor dat hun jaarsalaris lager ligt dan dat van mannen, waardoor ze volgens het principe van de gelijke verloning vroeger zouden mogen stoppen met werken. Volgens zij-kant en haar Europese zusters van PES Women is deze dag echter eerder Unequal Pay Day: de dag voor ongelijk loon.
Vanaf 4 november werken vrouwen gratis en voor niets
Aangezien vrouwen in Europa 16% minder verdienen dan mannen, valt Unequal Pay Day dit jaar op 4 november: de laatste 16% van het jaar worden de mannenlonen immers doorbetaald, terwijl vrouwen vanaf die dag tot het einde van het jaar eigenlijk onbetaalde arbeid leveren.
Afwezig voor de rest van het jaar
Daarom voert zij-kant samen met PES Women een out of office-campagne. Wie op 4 november 2019 mailt naar een werkneemster van zij-kant of één van de Europese zusterorganisaties, krijgt een automatisch afwezigheidsbericht met daarin de boodschap dat ze voor de rest van het jaar afwezig is. Vragen mogen doorgestuurd worden naar mannelijke collega’s.
En in België?
Volgens de nieuwste loongegevens van de FOD Economie (referentiejaar 2016) bedraagt de loonkloof tussen vrouwen en mannen in de privésector in België 20%, berekend op de gemiddelde brutomaandlonen van voltijds en deeltijds werkenden samen. In ons land werken vrouwen dus de laatste 20% van het jaar gratis, en viel Unequal Pay Day al op 20 oktober.
Doe met de campagne en deel de out of office op sociale media (of verstuur zelf een afwezigheidsbericht naar je contacten).
Campagnevideo
Equal Pension Day: 1 april 2019
Na Equal Pay Day, dat zij-kant dit jaar organiseerde op 14 maart 2019, is het nu tijd voor een Equal Pension Day. Op 1 april zullen gepensioneerde vrouwen in België bijna evenveel pensioen hebben gekregen als gepensioneerde mannen. Vrouwen krijgen gemiddeld een derde minder pensioen dan mannen. En dat is geen 1 aprilgrap.
Een wrange aprilvis
De progressieve vrouwenbeweging zij-kant grijpt de symbolische datum van 1 april aan om de pensioenkloof in ons land aan te klagen. Waar de loonkloof nog steeds 20% bedraagt (maandlonen in de privésector), is de pensioenkloof nog veel groter. In concrete cijfers bedraagt het gemiddelde wettelijk pensioen van een alleenstaande man 1121 euro per maand tegenover slechts 806 euro voor een vrouw. Het betreft hier de werknemerspensioenen van nieuw gepensioneerden in 2017. Dit is een pensioenkloof van 28,1%.
Een globaal gemiddeld wettelijk pensioen van een alleenstaande werknemer in België bedraagt 1024 euro, dat van een alleenstaande werkneemster 678 euro. Dit is 33,8%. Hiermee behoren onze pensioenen tot de laagste van Europa. Een wrange aprilvis en een regelrechte schande.
Oorzaken
Dat de vrouwenpensioenen gemiddeld een derde lager liggen dan de mannenpensioenen heeft diverse oorzaken. Zo worden voor de berekening van het wettelijk pensioen heel wat loopbaanfactoren meegeteld die voor vrouwen ongunstig uitvallen: hun lager loon, maar ook de duur en de aard van hun loopbaan. Vrouwen verdienen immers minder gedurende hun carrière én ze geraken niet aan een volledige loopbaan van 45 jaar doordat ze veel vaker dan mannen deeltijds werken en een onderbroken loopbaan hebben. Niet eens de helft van de vrouwen (41%) geraakt zo aan een volledige loopbaan van 45 jaar. Vrouwen hebben een gemiddelde loopbaan van 36,6 jaar en mannen van 42 jaar. Vrouwen worden op deze manier dus extra gestraft.
De grootste oorzaak van de pensioenkloof is het grote aandeel deeltijds werkende vrouwen (42%) tegenover het aantal deeltijds werkende mannen (11%). Dat deeltijds werk is niet altijd vrijwillig. Zo geeft slechts 8 procent van de deeltijds werkende vrouwen aan geen voltijdse job te willen. Vele jobs worden ook enkel deeltijds aangeboden.
De meeste deeltijds werkende vrouwen verwijzen als reden voor het deeltijds werk naar de zorg voor kinderen of andere afhankelijke personen (25%). Ter vergelijking: bij mannen is dit 6%. Het zijn nog altijd vooral vrouwen die zich bezighouden met het runnen van het huishouden en de opvoeding van de kinderen en dat wreekt zich in hun latere pensioen. De loon- en loopbaankloof die geslagen is doordat mannen professioneel zijn kunnen doorgroeien, wordt zo alleen maar groter.
Tweede pijler
Sommige werknemers of zelfstandigen krijgen bovenop hun wettelijk pensioen via de werkgever ook nog een aanvullend pensioen, het zogenaamde tweede pijler pensioen. Hier zijn vrouwen dubbel achtergesteld. Volgens de FSMA (Financial Services and Markets Authority) bouwen in ons land 3.679.000 mensen zo’n extra pensioen op. De opgebouwde pensioenrechten stemmen overeen met een totaalbedrag van 80,3 miljard euro. De gemiddelde verworven reserve voor wie de pensioenleeftijd nadert (55-64-jarigen), bedraagt 54.749 euro. Maar achter dat globale gemiddelde gaan zeer grote verschillen schuil. Zo krijgen mannen gemiddeld dubbel zoveel als vrouwen (67.656 euro versus 32.172 euro). De tweede pijlerpensioenkloof bedraagt dus maar liefst 52%. De meest voor de hand liggende oorzaken zijn het verschil in verloning, het verschil in werkvolume en het verschil in sector van tewerkstelling.
Iedereen een fatsoenlijk pensioen
zij-kant vindt dat iedereen een fatsoenlijk pensioen verdient. Daarom moeten de globale pensioenen naar omhoog. 1500 euro minimum na 42 jaar werken is een deftig bedrag om menswaardig te genieten na de loopbaan. De pensioenkloof moet ook verder gedicht worden door de loonkloof te verkleinen. Zo moet er naast de loonkloofwet ook een pensioenkloofwet komen. Het pensioenrecht moet ook rekening houden met de onderbroken loopbanen van vrouwen en hun slechte inkomenssituaties compenseren. Systemen zoals ouderschapsverlof en tijdskrediet bestonden vroeger niet. Vrouwen schroefden hun loopbaan terug om voor de kinderen te kunnen zorgen, zonder dat hier compensaties tegenover stonden. zij-kant vindt dat deze vroegere perioden moeten gecompenseerd worden en volwaardig moeten meetellen voor de pensioenberekening.
Verder wil zij-kant dat een wettelijk pensioen 75% van het gemiddelde loon bedraagt in plaats van 60% vandaag. De hoogste (mannen)pensioenen moeten bovendien een faire solidariteitsbijdrage leveren om de laagste (vrouwen)pensioenen te compenseren. Slechts 5% van alle pensioenen van boven de 2500 euro zijn voor vrouwen. Van de gepensioneerden die minder dan 1000 euro pensioen ontvangen is 61% vrouw.
Actie Equal Pension Day: 1 aprilvissen
De symbolische datum van Equal Pension Day organiseren we dit jaar op 1 april, onze nationale grappendag. zij-kant deelt dan ’s ochtends postkaarten uit op het Koningin Astridplein voor het centraal station van Antwerpen met de boodschap: ‘Vrouwen hebben een even hoog pensioen als mannen’. Op de achterkant van de postkaart staat uitgelegd waarom dit een wrange 1 april grap is. Om dit visueel voor te stellen plaatsen we een opblaaszwembadje op het plein en laten we hierin plastieken (april)vissen zwemmen.
