Girls Make The City Oostende
Wat hebben vrouwen nodig om zich vrij en veilig door de stad te verplaatsen – en al zeker ‘ s nachts? Deze vraag is de inzet van een nieuwe editie van Girls Make The City, deze keer in Oostende. ZIJkant en Wetopia brengen jonge en oudere vrouwen uit verschillende gemeenschappen samen om van het Leopoldpark een vrouwvriendelijke plek te maken, ook na valavond. Eind augustus werd de Nederlandse Lisa brutaal vermoord toen ze ’s nachts naar huis fietste. Het verhaal doet sterk denken aan de verkrachting van Julie Van Espen, enkele jaren geleden in Antwerpen. Ook zij overleefde het niet. Deze tragedies beroeren steevast enkele weken het publieke debat, waarna het stof weer gaat liggen. Vrouwen en meisjes hebben echter geen nieuwsartikels nodig om eraan herinnerd te worden dat de straat niet van hen is. Buitenshuis ervaren ze sociale controle, worden ze nagestaard, nagefloten, geïntimideerd, en ervaren verbaal of fysiek geweld. Volgens onderzoek van Plan International heeft maar liefst 9 op de 10 vrouwen en meisjes seksueel grensoverschrijdend gedrag ervaren op straat. De meeste meldingen troffen negatieve ervaringen die ’s avonds of in de namiddag plaatsvonden, al ben je als vrouw nooit veilig, zo bewijst de stroom van getuigenissen die Lisa’s dood op gang trok.
De stad is van iedereen, ook ’s nachts. Na edities in Brussel (Marollen), Molenbeek (Westpark) en Kaapstad (Langa) starten ZIJkant en Wetopia een Girls Make The City in Oostende. Voor de eerste keer slaan jong en oud de handen in elkaar om de publieke ruimte weer aan de vrouwen te geven. Want een veilige plek voor vrouwen is een win-win voor iedereen. In september 2025 brengen de organisaties vier verschillende groepen vrouwen samen die elkaar zelden kruisen in het leven, behalve dan letterlijk, in het park. Allen wonen, werken of lopen ze school in de buurt van het Oostendse Leopoldpark, of steken ze er de handen uit de mouwen op het zomerfestival Theater Aan Zee. Vanuit het potentieel van de plek co-creëren ze gendersensitieve oplossingen. Met enkele interventies gaan ze ook zelf aan de slag.
Leopoldpark: waar zijn de vrouwen?
In Oostende delen vrouwen en meisjes een plek: het Leopoldpark. Ze gaan er wandelen, sporten er met school of eten er hun lunch, gaan er in de zomer naar Theater aan Zee of laten er drie keer per dag hun hond uit. Zo delen ze ook veel uitdagingen, ongeacht hun leeftijd, afkomst of relatie met het park: ze voelen zich onveilig en vermijden het park na valavond. Velen zijn er reeds lastiggevallen. Volgens Plan International staan parken op de tweede plaats van plekken die onveilig voelen. Dat is niet anders in het Oostendse Leopoldpark. De kronkelige paadjes en romantische kiosk ogen nochtans vriendelijk. Overdag laten oudere dames er hun hond uit, trekken gezinnen naar een nabijgelegen minigolf en picknickt de jeugd naast de vijver. In de zomer flaneren toeristen en houdt Theater Aan Zee er thuis. Toch beperkt het testosteron zich niet alleen tot de naam van het park, de bustes van koloniale heersers en de mannelijke kunst. Mannen bezetten de bankjes, er wordt rondgehangen en drugs gedeald. Sommige vrouwen geven aan enkel in het park te durven als ze andere vrouwen zien, en allen mijden ze de donkere uithoeken. Zodra de avond valt voelt de plek als een no-gozone voor minstens de helft van de bevolking. Dat onveiligheidsgevoel neemt toe in de wintermaanden, wanneer de drukte plaatsmaakt voor desolaatheid. Met Girls Make the City willen we hier een nieuw ‘wij’ creëren tussen scholieren, buren, jonge makers en andere vrouwen, vertrekkend vanuit de kracht en het potentieel van het park om zo meer vrijheid, veiligheid en levenskwaliteit voor vrouwen en meisjes te ontwikkelen. Want een stad waarin vrouwen zich vrij en gelukkig voelen, is een stad die beter is voor iedereen. Dit project sluit bovendien aan bij de vragen van de buurt. Voorafgaand aan het project interviewen we veertig vrouwen in het park. Zij geven aan dat er dringend behoefte is aan oplossingen die bijdragen aan een groter veiligheidsgevoel, zoals betere verlichting, een aangepaste invulling van het park en meer buurtinitiatieven.
De deelnemers
In september 2025 brengen de organisaties vier verschillende groepen vrouwen samen die elkaar zelden kruisen in het leven, behalve dan letterlijk, in het Leopoldpark. Allen wonen, werken of lopen ze school in de buurt, of steken ze er de handen uit de mouwen op het zomerfestival Theater Aan Zee. De in het totaal negentien deelnemers bestaan uit buurvrouwen van het park, verenigd in de groep #vraaghetdeburen, leerlingen uit naburige scholen Athena en SJO, kunstenaars van Theater aan Zee Youth en nieuwe Oostendenaars. We kunnen ook rekenen op hulp van de Stad Oostende, Ligo, De Grote Post, Theater Aan Zee, kleinVerhaal, Kringwinkel en Straathoekwerk.
Het proces
- WORKSHOP 1: DE PLAATS BEGRIJPEN
Tijdens de eerste ontmoeting in ’t Kadaster trekken we in groepjes door het Leopoldpark en de buurt. We bespreken het (gebrek aan) leefbaarheid, vrijheid en levendigheid. We maken posters over waarom we van Oostende en het park houden. Zo bekijken we de plaats vanuit een creatieve lens. Oostende is een kleine en gezellige stad met kunst, cultuur, de zee, lekker eten, shoppen, natuur en toerisme. En toch lopen de deelnemers vanaf valavond niet meer door het park.
- WORKSHOP 2: HET POTENTIEEL VAN DE PLAATS ZIEN
Wat zijn de uitdagingen, kansen, mogelijkheden en voorwaarden voor onze strijd? Waar zien ze potentieel en mogelijkheden? Wat maakt het Leopoldpark juist het Leopoldpark? Oostende is een kleine en soms alternatieve stad met veel erfgoed, geschiedenis en een koloniaal verleden. Er is veel ruimte voor cultuur, kunst, muziek en artiesten. Er heerst een open en positieve geest en het is geen pretentieuze stad, je kan hier jezelf zijn. Eigen aan de stad is de seafood en veel shopmogelijkheden. In het Leopoldpark kan je heerlijk picknicken, dieren zien, je neerzetten op de roddelrij of aan de kiosk. Hoe kunnen we verder aan de slag met deze ideeën? We verwerken ze tot acht kansrijke concepten.
- WORKSHOP 3: ROLLEN OM HET POTENTIEEL TE ONTWIKKELEN EN AAN DE SLAG MET DE INTERVENTIES
Stad maken is teamwerk. Om duidelijk te maken dat iedereen een verantwoordelijk heeft in het publieker maken van de publieke ruimte, spelen we een rollenspel. Wie kan wat doen? We kruipen in de huid van de burgemeester, leerkracht, cultuurmaker, urbanist, mannen, vrouwen en buren.
Acht kansrijke interventies
De groep ontwikkelt acht concepten om mee aan de slag te gaan:
1/ De kiosk programmeren
Zodat er dagelijks kleinschalige activiteiten zijn, ook bij valavond, die meer veiligheid creëren voor vrouwen, meisjes en kwetsbare groepen. Aanwezigheid werkt.
2/ Het park verlichten
Zodat er meer zichtbaarheid is en er via verlichting, zowel artistiek en functioneel, veilige routes ontstaan.
3/ Bestaande en nieuwe parkjobs
Er zijn redders aan zee, wij willen “parkredders” en een “parkprogrammator” die samen met “parkkuisers” en vele anderen als 1 team aan 1 doel werken: een vrouwvriendelijk park!
4/ Community picknick & Picknick community
Zodat er een picknick met alle gemeenschappen zoals de Belgische, Somalische en Afghaanse gemeenschap, maar ook de toeristen, en cultuurmakers ontstaat en er zo een gemeenschap van picknickers wordt gevormd.
5/ De roddelrij 2.0
Wij willen opnieuw lange rijen banken in heel het park die uitnodigen om te zitten en die werken op ontmoeting, praatjes, aanwezigheid, leven, alle seizoenen, overdag en bij valavond.
6/ Lik op stuk: mannen bewustmaken en betrekken #wemakethecity
Vrouwen ervaren in een park catcalling, fysieke aanrakingen, schunnige gebaren en seksuele gestes. Wij willen mannen hiermee confronteren.
7/ Kloppend hart van de wijk
Een alliantie tussen en voor de natuur en het groen, de dieren, de meisjes en vrouwen. De ziel van de plek, van het park, heroveren door meer aanwezigheid van honden, vogels, bomen en meisjes in de plaats van ratten, struikgewas en (sommige) mannen.
8/ Park als visitekaart van Oostende Cultuur- en Kunststad
Een sterke vrouwelijke hand in het Leopoldpark als visitekaart voor Oostende als cultuur- en kunststad. Denk aan Theater aan Zee, standbeelden, de fotobiennale, nabijheid van De Grote Post, Talk of the Town en ruimte voor nieuwe programmatie. Foto’s: Lynn
De Roddelrij: babbels op de bankjes voor een veiliger Leopoldpark
In het kader van Theater Aan Zee lanceert Girls Make The City de podcastreeks De Roddelrij. Luisteraars duiken samen met audiomaker Elena Dikomitis 24 uur lang in het Oostendse Leopoldpark, waar de verhalen voor het rapen liggen. Op de rij bankjes aan het water gaat ze gesprekken aan – waar nodig met West-Vlaamse tongval – met heel diverse passanten die verrassend ongedwongen spreken over hun achtergrond, hun liefde voor het park, de drugsproblematiek en grensoverschrijdend gedrag.
De podcastreeks is vanaf 29 juli te beluisteren via QR-codes op ‘de roddelrij’ in het Oostendse Leopoldpark.
Meer babbels op de banken. De Oostendse vrouwen weten wat er nodig is om van ‘hun’ Leopoldpark een plek te maken waar ze zich vrij en veilig voelen. Door de lange rij bankjes aan het water – in de volksmond gekend als ‘de roddelrij’ – te doen herleven, zal ook de sfeer in het park veranderen.
Dat is een van de voorstellen van Girls Make The City Oostende, een initiatief van ZIJkant en Wetopia. In de nazomer van 2025 dachten negentien buurtbewoners, leerlingen van naburige scholen, oude en nieuwe Oostendenaren na over hoe ze van ‘hun’ park – een schilderachtig stukje groen tussen het station en de zee – een plek konden maken waar iedereen zich thuis voelt.
De roddelrij werd vroeger drukbezocht en zorgde zo voor sociale controle. De laatste jaren blijven de bankjes vaak leeg, waardoor ook het onveiligheidsgevoel toeneemt. Girls Make The City wil jong en minder jong, nieuwe en oude Oostendenaars naar de roddelrij lokken door via QR-codes op de banken de babbels van andere parkgangers te laten weerklinken.
De burgemeester, de gangster en de honden
In de podcastreeks De Roddelrij duiken luisteraars 24 uur het park in met Elena Dikomitis (studio De Nok). Terwijl de dag vordert en vier seizoenen voorbijtrekken, sprokkelt de podcastmaker verhalen van mensen die al hun hele leven naast het park wonen of die er elke dag passeren. Ze treft de burgemeester tijdens zijn ochtendlijke fietstocht naar het werk en leerlingen die al scrollend wachten op de schoolbel.
Uiteraard zijn er ook de vele hondenuitlaters en passanten die maar al te graag hun gedacht zeggen. Van de zogezegde stugge aard van de Oostendenaars merkt de podcastmaker alvast niets.
“Ge spreekt hier wel met, laat me toe het te zeggen, een berucht figuur van begin de jaren ‘90. Ge moet ne keer intikken op Google: gangster Francis Declercq, dat ben ik. Maar ik ben vree verbraafd he.” (Francis, ex-gangster en toekomstig taxichauffeur)
Vooroordelen en angst
Ze babbelen over vroeger – toen het park gereserveerd was voor de gegoede klasse, die er hoopte een huwelijkskandidaat tegen het lijf te lopen -, over de link met verre thuislanden en hun liefde voor dit stukje stad. Maar achter de mooi onderhouden struikjes schuilen ook problemen. De drugsoverlast is een terugkerend gespreksonderwerp, net als racisme en vooroordelen van ouderen over jongeren en soms ook andersom.
“Als je eens een conversatie met een oudere mens begint, dan besef je hoe grappig die mensen eigenlijk zijn en hoeveel levenslessen ze geven in één zin. Misschien moeten ze wat meer openstaan voor conversaties en voor alle andere dingen die de wereld nog te bieden heeft.” (Freya, scholier en deelnemer Girls Make The City)
En dan is er natuurlijk de angst voor seksuele intimidatie. ‘s Avonds wordt het park voor vrouwen en meisjes een no-gozone, terwijl de meeste mannen zich van geen kwaad bewust zijn.
“Als vrouw is het hier soms onaangenaam. Ik ben hier bang in de avond. Ik loop hier ook nooit rond na school.” (Scholier uit de buurt)
Roddelen als tegengif
Het Leopoldpark vormt uiteraard geen uitzondering: volgens Plan International staan parken op de tweede plaats van plekken die onveilig voelen. Het is de reden waarom Girls Make The City hier neerstreek, en waarom de deelnemers aan het project ijveren voor een park vol ontmoeting, leven en geruststellende menselijke aanwezigheid.
Maar niet alleen vrouwen en meisjes varen bij meer volk op de roddelrij. Op een bankje zitten is dé remedie tegen de vele kwaaltjes van deze tijd: een goede roddel is het perfecte tegengif voor de toenemende eenzaamheid. En vooral: op een bank ontmoet je mensen die je in je eigen bubbel nooit zou tegenkomen.
“Mensen ontmoeten die je normaal gezien niet ontmoet, dat zorgt voor een nieuwe laag in je wereld. Altijd in dezelfde laag blijven koteren en dezelfde soort mensen tegenkomen die over hetzelfde ook hetzelfde denken: dat is een saaie bedoeling.” (Hans, werkt in de buurt)
De Roddelrij is een vijfdelige feelgoodreeks over een plek dicht bij huis vol spontane ontmoetingen in tijden van polarisatie en slecht nieuws. De Roddelrij is een productie van Elena Dikomitis (Studio De Nok), in opdracht van Girls Make The City (ZIJkant en Wetopia).
De multimediale podcast gaat in première op Theater Aan Zee (29 juli tot en met 8 augustus), en blijft ook nadien te beluisteren op de banken in het Leopoldpark of via uw favoriete podcastplatform. Naast De Roddelrij programmeert Theater aan Zee ook nog de Girls Make The City wandelexpo, waarbij de deelnemers hun acht interventies verbeelden doorheen het park.
Beluister de volledige reeks hier.
Girls Make The City expo in het Leopoldpark
Deze verhalenexpo in samenwerking met Curieus, toont hun acht voorstellen om het park tot leven te brengen, ontmoeting te stimuleren en een plek te creëren waar iedereen zichzelf kan zijn. De expo werd een eerste keer feestelijk afgetrapt op 20 december 2025 en keert terug naar het Leopoldpark tijdens Theater Aan Zee 2026.
