Vrouwen zullen zich moeten inhouden tijdens de kerstkoopjes. Zij werken dan immers al bijna twee maanden gratis en voor niets. 16 oktober was Unequal Pay Day, wat betekent dat vrouwen vanaf die dag niet meer betaald worden tot het einde van het jaar. De kerstvrouw van ZIJkant en Vooruit Brussel wenst vrouwelijke kerstshoppers alvast equal pay voor de feesten.
Midden december werken vrouwen al twee maanden gratis en voor niets. Klopt niet? Toch wel, als je het gemiddelde brutoloon van een vrouw naast dat van een man legt. De loonkloof v/m op jaarbasis bedraagt volgens de meest recente statistieken 21%. En dat voelen vrouwen in hun portemonnee.
Volgens ZIJkant en Vooruit Brussel is het tijd dat vrouwen hun verdiende loon krijgen: zij voeren op woensdag 13 december actie in de Brusselse Nieuwstraat. De kerstvrouw en haar helpers delen loonbriefjes uit, die duidelijk maken dat vrouwen al 2,5 maanden niets verdiend hebben. Gelukkig geven ze ook tips om die loonkloof v/m nu eindelijk te dichten.
Unequal Pay Day
De progressieve vrouwenbeweging ZIJkant is de initiatiefnemer van de nu al negentien Equal Pay Day-campagnes in België. Equal Pay Day is de symbolische dag tot wanneer vrouwen moeten werken om hun loonachterstand van het voorbije jaar dicht te rijden. Dit jaar viel Equal Pay Day op 20 maart: Belgische vrouwen moesten tot dan doorwerken om te verdienen wat mannen vorig jaar reeds verdiend hebben.
Unequal Pay Day volgt de omgekeerde redenering. Aangezien vrouwen in België 21% minder verdienen dan mannen, werken ze de laatste 21% van het jaar – vanaf 16 oktober – gratis en voor niets. Dit is volgens ZIJkant de dag voor ongelijk loon.
Hoezo, loonkloof?
Soms lijkt het in de berichtgeving wel alsof de loonkloof gedicht is, bijvoorbeeld bij de publicatie van de nieuwste Statbel-cijfers. Die statistieken geven zeker een positieve evolutie weer: ze tonen dat de loonkloof v/m daalt bij de jongere generaties, een bewijs dat twee decennia Equal Pay Day-campagnes hun vruchten afwerpen. Maar deze cijfers zeggen niet alles: ze geven enkel de genderkloof weer bij de uurlonen in privé-bedrijven met meer dan tien werknemers.
Wij pleiten voor het bekijken van het ruimere plaatje. Daarom baseren we ons op de statistieken van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, en houden we rekening met het verschil tussen de gemiddelde jaarlonen van vrouwen en mannen (waarbij het effect van deeltijds werk veel duidelijker tot uiting komt), over alle sectoren heen.
Waarvan komt de loonkloof v/m?
Eén van de belangrijkste redenen van de loonkloof is het feit dat veel meer vrouwen (42%) dan mannen (12%) deeltijds werken. Dat is lang niet altijd een vrije keuze. Als belangrijkste reden voor hun deeltijds werk, verwijzen de meeste vrouwen naar de zorg voor kinderen of andere afhankelijke personen, een reden die slechts door 1 op de 10 deeltijds werkende mannen wordt gedeeld. Het aandeel deeltijds werkende vrouwen stijgt bovendien naarmate het aantal kinderen toeneemt, terwijl mannen net méér gaan werken zodra ze kinderen krijgen.
Het feit dat vrouwen vaker deeltijds werken verklaart dus voor een groot deel de loonongelijkheid. Maar zelfs onder deeltijdwerkers worden vrouwen nog steeds minder betaald: gemiddeld 9,9%. Er zijn immers nog andere factoren die de genderongelijkheid in stand houden: zo werken vrouwen en mannen vaak in verschillende sectoren.
De eersten zijn oververtegenwoordigd in o.a. het onderwijs, de zorg, dienstverlening, administratieve en ondersteunende jobs en huishoudpersoneel: ‘zachte’ sectoren waar de lonen niet hoog liggen en deeltijdse contracten normaal zijn. Mannen vormen dan weer de meerderheid in ‘harde’ en goed betalende sectoren zoals de industrie, bouwnijverheid en ICT.
Tot slot gaan hogere functies nog steeds vaker naar mannen. Volgens Statbel is slechts één op de drie managers een vrouw. Ook hier speelt het moederschap vrouwen parten: werkgevers durven nog steeds peilen naar de kinderwens van jonge vrouwen of ze geven een promotie liever aan een man, omdat ze bang zijn dat vrouwen zullen uitvallen door moederschap.
All I want for Christmas is equal pay
ZIJkant en Vooruit Brussel vinden dat het hoog tijd is om de loonkloof te dichten, en dat is geen onmogelijke zaak. Het beleid kan inzetten op het versterken van de loonkloofwet en de implementatie van de Europese regels rond loontransparantie. ZIJkant pleit daarnaast al langer voor een gelijkschakeling van het geboorteverlof aan de moederschapsrust, zodat de zorgtaken meteen eerlijk verdeeld worden.
Tijdens de kerstactie geven de organisaties ook de shoppers tips om de loonkloof te dichten, zoals het werk maken van een betere taakverdeling thuis en het doorbreken van het taboe op lonen.
Van harte welkom op onze actie, op woensdag 13 december, van 13 uur tot 16 uur in Brussel (kruispunt Nieuwstraat en Koolstraat).
